Schrijver Lex Paleaux: ‘Ik geloofde dat God er was, maar niet voor mij’
Lex Paleaux groeide op in een christelijk gezin in Friesland. Als jongetje geloofde hij vurig dat God hem zou opvangen als hij zich aan Hem overgaf. 'Ik was er namelijk echt van overtuigd dat ik opgevangen zou worden. Want daar werden wij mee opgevoed: God is er altijd, Hij zal je altijd beschermen.' Maar toen hij zich een keer liet vallen en dat niet gebeurde, voelde de klap des te harder.
Die teleurstelling raakte hem diep. Ook maakte Lex Paleaux op jonge leeftijd een ingrijpende en traumatische gebeurtenis mee, wat een wildvreemde hem aandeed. Ook toen was God er voor zijn gevoel niet. ‘Je sleept het je leven lang mee. Je geeft het op een gegeven moment een plek en je bent er niet meer dagelijks mee bezig. Tot het moment dat je zelf vader mag worden. Dan komt ineens het besef: ik kan mijn kind niet overal tegen beschermen.’
Ik raakte verslaafd aan spullen kopen om de leegte in mijn wezen op te vullen
Verslaving
Het jongetje dat hij ooit was, werd opstandig en moeilijk hanteerbaar. ‘Mijn Beppe vroeg op een gegeven moment aan mij: “Wat zou je nou het liefste willen?” En toen zei ik: “Ik wil ergens naartoe waar niemand me kent, waar ik opnieuw kan beginnen.” Via de dominee werd een plek gevonden in Canada gevonden.’ Zijn pad bleef echter vol hobbels. Hij kwam in een jeugdinrichting, raakte verslaafd – niet aan drank of drugs, maar aan kopen. ‘Ik raakte verslaafd aan de Neckermann en de Wehkamp. Spullen kopen om de leegte in mijn wezen op te vullen. Toen de schulden zich opstapelden, belandde ik op straat. Toen stond ik met een tasje buiten.’
Eenzaam
‘Als jij met je rugzakje door de stad slentert en mensen wijsmaakt dat je net terugkomt van vakantie en ’s avonds een plek zoekt om te slapen of inbreekt in een garagebox – dan is het leven wel heel eenzaam. Gek genoeg veranderde een boekenbon mijn leven. Ik was eerst boos omdat ik geen geld had gekregen voor een klus, maar uiteindelijk kocht ik met die bon een boek van Ronald Giphart: ‘Ik omhels je met 1000 armen’. Die titel sprak me dusdanig aan dat ik dat boek kocht. En toen ik begon te lezen, dacht ik: dit is ook een manier van vertellen. Het werd het begin van mijn schrijverschap.’
Verlangen naar licht
‘Mijn debuut ‘Winterwater’ ontstond jaren later. Ik had een eerste hoofdstuk geschreven, en toen liep ik vast. Tot ik op een dag met de hond door het bos liep. Ineens viel het kwartje. Ik ben naar huis gerend – de hond heeft nog nooit zo’n leuke middag gehad – en ik heb alles opgeschreven, van begin tot eind.’ Paleaux heeft inmiddels vijf boeken op zijn naam staan. Zijn romans zijn donker, maar doordrenkt met verlangen naar licht. ‘Ik ervaar mijn boeken toch een beetje als boetedoening. Het is één lange biecht. Een heel goed geschreven biecht, maar wel een biecht.’
Eenzijdig
Vergeving speelt daarin een centrale rol. Ook tegenover mensen die hem diep hebben gekwetst. ‘Er is geen wrok meer in mijn leven. Je weet nooit waar iemand vandaan komt. Het zou te makkelijk zijn om iemand alleen als monster te zien. Daarmee praat ik het niet goed, maar ik probeer wel menselijk te blijven kijken. Mijn geloof heeft zware stormen doorstaan, maar is nooit verdwenen. Ik geloofde wel dat God er was, maar niet voor mij. Ik probeerde wel een dialoog aan te gaan met God, maar die was vrij eenzijdig. Ik geloof wel dat God altijd nabij was, al zag ik dat niet meteen. Ik denk dat Hij degene is voor wie ik altijd hoopte dat Hij er zou zijn, en dat Hij er achteraf altijd wás. Alleen niet met de blik zoals ik het voor me zag.’
Ik had een appeltje te schillen met God
Vertrouwen
‘Voor mij zit er een verschil tussen geloven en vertrouwen. Ik geloof dat je er bent, maar dat wil niet zeggen dat ik je vertrouw. Zo was mijn relatie met God ook. Ik bid nog steeds maar niet op de conventionele manier. We hebben af en toe wel een gesprek. Ik heb altijd het gevoel gehad dat ik een appeltje te schillen had met God. Maar inmiddels heb ik de partjes geschild en eerlijk verdeeld. Ik vroeg laatst aan mijn redactrice: “Zit er niet te veel geloof in?” Maar dat werd niet zo ervaren. In mijn nieuwste boek is God zelfs een personage geworden. Ik oordeel niet en ik geef God een beetje de vrije hand in het verhaal. De essentie van mijn werk is: veerkracht, hoop en weerbaarheid. Misschien is dat ook wel de kern van mijn eigen geloofsreis.’
