Hans Maat over wie de Heilige Geest is

Volgens Hans is Pinksteren veel meer dan een historische gebeurtenis uit de Bijbel. ‘Vuur is echt het kenmerk van de Heilige Geest. Het warmt niet alleen mensen op, maar het veroorzaakt passie om God te dienen en om Jezus te volgen. We hebben dat vuur van de Heilige Geest nodig. Voor die tijd waren de discipelen vertwijfeld en bang en discussieerden ze over verkeerde dingen.’

Tijdens Pinksteren werd volgens Hans zichtbaar wat Jezus had beloofd: dat Hij zijn aanwezigheid opnieuw zou uitdelen, maar dan door de Heilige Geest. ‘Jezus is naar de hemel gegaan en heeft gezegd: “Ik deel mezelf weer opnieuw uit, maar dan aan iedereen. En dat doe ik door de Heilige Geest.” Voor mij werd dat besef pas later echt persoonlijk. Ik groeide op in een traditionele protestantse omgeving waar de nadruk sterk lag op de Bijbel en kerkgang. God de Vader, Jezus de Zoon en de Heilige Schrift, dat was een beetje mijn drie-eenheid’, vertelt hij lachend. ‘Maar wat je nou met die Geest aan moest… Ik dacht vroeger zelfs dat die in een fles zat zoals Aladdin. Echt waar. Ik dacht: hoe werkt dat dan?’

Inmiddels spreekt Hans Maat heel anders over de Heilige Geest. ‘Gods Geest is gewoon God. Hij is alomtegenwoordig, alwetend en almachtig. Maar Hij is ook Degene die in je komt wonen als je tot geloof komt. Hij onderwijst je. Hij helpt je om christen te zijn.” Op de vraag of een christen zonder de Heilige Geest kan leven, reageert Hans resoluut. ‘Nee, absoluut onmogelijk. Maar veel mensen vinden het ingewikkeld en dat snap ik. Bij God de Vader kun je je nog iets voorstellen. Jezus ook, Hij is op aarde geweest. Maar een Geest die alle talen spreekt en mensen elkaar laat verstaan, dat blijft abstract. Toch geloof ik dat mensen diep vanbinnen aanvoelen dat ze meer zijn dan alleen lichaam en emoties. Wij zijn geest, ziel en lichaam. Door de Heilige Geest wordt onze geest opgewekt. Hij komt als het ware in onze geest wonen.’

Hans Maat is ook oprichting van Sela. Hij vertelt hoe hij als muzikaal kind opgroeide met psalmen en gezangen in de kerk. ‘En als het een keer heel vrolijk mocht, dan kwam er een opwekkingsliedje na het avondmaal’, zegt hij met een glimlach. Hij voelde dat het anders kon. ‘Ik dacht altijd: dit kan echt anders. Hoe integreer je dat nou in de traditionele kerk? Ik merkte dat rond die tijd de bekende opwekkingsmuziek van toen aan het veranderen was. Ik voelde dat aan, denk ik onbewust. En toen heb ik Sela opgericht. Ik begon de eerste uren nog met een psalm’, vertelt hij lachend.

Het bekendste lied dat Hans schreef is zonder twijfel ‘Ik zal er zijn’. Een lied dat inmiddels klinkt op bruiloften, begrafenissen en kerkdiensten door heel Nederland. Het ontstond in een moeilijke periode, nadat zangeres Kinga Bán ernstig ziek werd. ‘Toen Kinga ziek werd en borstkanker kreeg, dacht ik: ik ga een lied met en voor haar schrijven. Het interessante van dat lied is dat het eigenlijk heel snel ontstond. Het raakt een diepe snaar bij veel mensen. Ik hoor het op bruiloften zingen, op begrafenissen. Je ziet het op grafstenen. Ik vond het een beetje unheimisch dat mensen zo met jouw teksten op de loop gaan. Maar nu ben ik er blij mee.’ Toch wil Hans het schrijven van liederen niet mystificeren. ‘Mensen denken soms dat het een soort download is”, zegt hij. “Dat je ’s nachts ineens een complete tekst krijgt. Maar ik heb er ook gewoon hard aan gesleuteld. Muziek ontstaat juist in samenwerking tussen menselijke creativiteit en Gods inspiratie. Je menselijke bekwaamheden en God brengen samen zo’n lied voort.’

Hans gelooft dat God vandaag nog steeds spreekt. Niet alleen tot voorgangers of zendelingen, maar tot iedere gelovige die bereid is te luisteren. ‘Als je Bijbel leest, bidt en ook eens stil bent en zegt: “Heer, ik wil niet altijd zelf aan het woord zijn. Wilt U eens wat tegen mij zeggen?”, dan zie je dat God begint te spreken. God spreekt eigenlijk tegen iedereen, maar je moet leren onderscheiden: wat is van Hem en wat komt van jezelf? Ik heb het vaak tussen vier en zes uur ’s morgens. Wereldwijd hoor je dat vaker, dat mensen ’s nachts Gods openbaring ontvangen. Soms is God heel concreet. Dan zegt Hij bijvoorbeeld tegen mij: “Ga maar naar die man, want hij is eenzaam.” En dan ga ik daar naartoe.’

Hans wordt door presentator Jan van den Bosch omschreven als een ‘rebelse dominee’, maar die term wijst hij af. ‘Aan rebellie heb ik eigenlijk een hekel. Dat is opstandigheid. Ik noem mezelf liever een pionier of hervormer. Ik denk dat ik de afgelopen decennia heb meegewerkt aan vernieuwing binnen de kerk.’ Daarbij verwijst hij naar onderwerpen die binnen traditionele kerken soms gevoelig lagen, zoals gebedsgenezing, bevrijding en eigentijdse aanbiddingsmuziek. Voor Hans draait het uiteindelijk niet om religieuze vormen, maar om relatie. ‘In het begin deed ik het misschien nog vanuit een calvinistische levenshouding, maar nu doe ik het omdat ik Jezus echt ken, omdat Hij spreekt en omdat ik Hem heel graag wil ontmoeten.’

Ook over gebedsgenezing spreekt Hans opvallend open. Hij organiseert bijeenkomsten waar voor zieken wordt gebeden en zegt in de loop der jaren veel wonderlijke genezingen te hebben meegemaakt. ‘Ik zag duizenden mensen genezen door een wonder. Dat is echt niet overdreven. Maar waarom genezing niet altijd gebeurt, blijft soms een mysterie. Ik weet het niet. We gaan liefdevol en pastoraal met iedereen om. Maar we geloven wel dat genezing en bevrijding onderdeel zijn van het evangelie. Uiteindelijk ben ik gewoon een gepassioneerde man die al jong van Jezus is gaan houden. Ik dacht: waarom zou ik niet al mijn kaarten op Hem zetten? Waarom zou ik Hem niet gewoon achterna gaan rennen? En dat heb ik gedaan.’