Als ouder een kind verliezen. Het overkwam Sophie en Paul van Dormael. In twee jaar tijd verloren ze twee van hun vier kinderen. Hoe ga je met zoiets ingrijpends en onnatuurlijks om?
Als hun zoon Dick zeven jaar oud is, wordt er bij hem een spierziekte geconstateerd. Sophie weet nog precies hoe ze ontdekte dat er mogelijk iets aan de hand zou zijn. ‘Wij woonden boven een winkel en hij liep een beetje vreemde de trap op’, vertelt ze. Wat volgt is een uitgebreid onderzoek bij de GGD. ‘De arts zei tegen Dick: “Ga eens hinkelen.” Maar dat kon Dick niet. “Ga eens zitten en probeer eens op te staan”, vroeg hij weer. Dat ging moeizaam. Ik ging tegenover de GGD-arts zitten, waarna hij tegen mij zei: “Ik wil graag dat u naar een huisarts gaat en ik geef u een brief mee.” Uiteindelijk kwam het er op neer dat er een biopt genomen moest worden in het Dijkzigt Ziekenhuis (voormalig ziekenhuis in Rotterdam, red.) Daaruit bleek dat Dirk de ergste spierziekte had die er was (de ziekte van Duchenne, red)’, vertelt Sophie.
.
Verschrikkelijke prognose
Hoe verwerk je zo’n verschrikkelijke prognose als ouders? ‘In de eerste plaats schrik je natuurlijk’, reageert Paul. ‘Het is een soort zwaard van Damocles dat boven je hoofd hangt. Gelijktijdig, en ook in de jaren dat we dit proces meemaakten, hadden we het geloof, de hoop en verwachting dat er een wonder zou gebeuren en dat Dick zou genezen.’ En dat terwijl Paul en Sophie op basis van de prognoses medegedeeld werd dat hun zoon niet volwassen zou worden. ‘We legden dat eigenlijk een beetje naast ons neer, omdat we daar anders over dachten en geloofden.’
We hoopten dat er een wonder zou gebeuren
Loslaten
Dick overlijdt op 10 oktober 2021 op de leeftijd van 45 jaar. Op de rouwkaart staan de woorden: ‘Ik loop al op gouden straten.’ Paul en Sophie vertellen hoe Dicks laatste jaren eruitzagen. ‘Ondanks alle ongemakken waar hij mee geconfronteerd werd, heeft hij het fantastisch goed gedaan. Hij is positief en vol vertrouwen geweest. Hij heeft alles wat binnen zijn mogelijkheden lag, en eigenlijk meer dan dat, tot het laatst ondernemen. Daar zijn we ongelooflijk dankbaar voor en ook heel trots op. Hij is 45 jaar geworden, veel ouder dan dat de prognoses stelden.’ ‘Dat is een wonder’, vult Sophie aan. ‘Maar de laatste jaren werden ook steeds moeilijker, omdat er steeds meer functies uitvielen. Ik moet ook zeggen dat als je je kind zo ziet lijden, dan gun je hem ook de verlossing. Het lichaam was op.’ Enkele jaren voor zijn sterven schrijft Dick nog een boek: ‘Ik loop al op gouden straten’. ‘Zijn zicht was ook op de hemel’, zegt Sophie. ‘Hij had zijn focus hoger liggen. Niet op zijn situatie, maar op het perspectief wat voor hem lag. Hoe moeilijk het ook was, hebben we met elkaar als gezin een fantastisch mooi afscheid mogen hebben. Er was een ongelooflijke en serene rust. We ervoeren dat God erbij was.’ Een vrede die al het verstand te boven gaat, zo maakt Sophie kenbaar.
Kanker
Tien weken na het overlijden van Dick krijgen Paul en Sophie opnieuw een enorme dreun te verwerken als blijkt dat hun dochter Petra ernstig ziek is. Nadat Petra ontdekt dat haar buik steeds dikker wordt, besluit ze een echo te laten maken. Al snel volgt een verschrikkelijke diagnose: kanker. ‘Ze belde direct op’, vertelt Sophie. ‘Ik dacht: dit kan gewoon niet waar zijn. Dit is zo bizar.’ Zo komen de twee opnieuw in een rollercoaster terecht. En dat nog maar tien weken na het overlijden van hun zoon Dick. Toch weten de twee het vol te houden. ‘En dat kwam door een bovennatuurlijke kracht die we ontvingen. Ook hier was er bij Petra die hoop, verwachting en een stukje geloof dat er een wonder zou gebeuren. Daar probeer je ook aan de ene kant aan vast te houden. Je bidt ervoor en je strekt je er naar uit, ook met vrienden om je heen die dat proces weer opnieuw met ons meebeleefden en er voor ons waren.’
Een wonder?
Uiteindelijk moeten Paul en Sophie de zorgelijke situatie van hun dochter aan God loslaten. ‘We kennen heel veel wonderen en hebben daarvan gehoord. Dus die vragen zijn er. Gelijktijdig, en dat is denk ik misschien nog een groter wonder, hadden we er vrede mee dat we geen antwoord kregen op al die vragen.’ De twee vertellen zelfs dat ze te midden van deze omstandigheden ervoeren dat God hun boven alles uittilde. ‘We ontvingen een bovennatuurlijke vrede. Petra heeft wel een fase gehad waarbij ze uitging van genezing, totdat ze in september 2022 voelde dat het niet goed ging. Dan huil je diep. God is voor mij als een Vader, dus het is juist dat ik bij Hem kon uithuilen. Op het moment dat je zoiets hoort, is het alsof je kind van je afgescheurd wordt. Dat is gewoon iets heel dieps. Het is iets wat uit je voortgekomen is.’
Dankbaar
Uiteindelijk overlijdt Petra op 26 januari 2023. Hoe zagen haar laatste maanden eruit? Sophie antwoordt: ‘Petra had haar eigen relatie met God, waar ze heel veel kracht bij vandaan haalde. Ik denk dat ze ondanks alles dankbaar bleef. Ze gunde het zichzelf, samen met haar man, om een uur per dag te huilen, maar daarna ging de knop om. Zodat ze nog konden genieten van de dag. Het bijzondere is dat Petra voor haar sterven juist andere mensen troostte. Er komen mensen naar je toe om afscheid van je te nemen en dan troost degene die ziek is die ander. Dat is onvoorstelbaar.’